“Ga je zó?”

Mijn zus draagt een comfortabele broek en een losse sweater.

Ze zucht: “Laat nou. Dit bén ik.”

Ik trek haar mee naar boven: “Hier: oorbellen, armbanden, m’n favoriete lipstick. En vooruit, mijn nieuwe hoed.” Ze rolt met haar ogen, maar doet toch wat ik van haar vraag. Het effect mag er zijn: van sofa-outfit naar uitgaansoutfit in 5 minuten. It’s all in the details.

Wat accessoires zijn voor kleding, is typografie voor teksten. Jij hebt de wereld wat te vertellen? Oké. Maar je moet het wél een beetje leuk aankleden.

Outfit met accessoires

 

Wat is typografie?

Typografie gaat over de vormgeving van tekst. Onbewust geeft iedereen zijn tekst vorm. Ga maar na: je onderstreept een titel of je maak je ‘m vet. Misschien geef je hem zelfs een afwijkende kleur, zodat ‘ie goed opvalt. En je kiest hopelijk een lettertype dat prettig leesbaar is.

Maar typografie is méér. De ruimte die je niet vult met tekst hoort er ook bij: de witruimte. Die vind je overal. Tussen twee regels, in de marges naast, onder en boven de tekst en zelfs tússen de letters.

 

Waarom is typografie belangrijk?

Jij, als ondernemer, doet continu moeite om je boodschap bij jouw doelgroep te krijgen. De manier waarop je die boodschap presenteert is minstens zo belangrijk. Het bepaalt namelijk of een tekst prettig leesbaar is of niet. En dus of je doelgroep hem überhaupt wel leest.

Want kies je te kleine letters, dan moeten je lezers zich te veel inspannen. Misschien zijn ze zich daar niet eens van bewust. Maar het gevolg is altijd hetzelfde: ze zappen eerder weg.

Gebruik je te weinig witruimte, dan kan je tekst niet ademen. Dat klinkt soft, maar geloof me: zonder witruimte is er geen kip die je tekst wil lezen.

Nee, jij ook niet.

Tekst zonder witruimte
Tekst die niet kan ademen

 

Hoe ziet goede typografie eruit?

Supergoede typografie laat je ontwerpen door een typografisch vormgever. Maar wil je gewoon zelf zo verantwoord mogelijk aan de slag, dan zijn dit belangrijke richtlijnen:

#1 Kies voor online teksten een lettertype zonder schreef. Die zijn het makkelijkst om te lezen. Vergelijk:

Schreefloze lettertype vs lettertype met schreef
Links: Calibri zonder schreef | Rechts: TimesNewRoman met schreef

 

#2 Hou voldoende afstand tussen de regels.

Typografie, regel 2: goede regelafstand
Links: regelafstand 1,0 | Rechts: regelafstand 0,7

 

#3 Beperk het aantal verschillende lettertypes op een pagina tot liefst twee, maximaal drie. Dat oogt rustig. Kies bijvoorbeeld één met schreef voor de titel en één schreefloos voor de basistekst.

Kies 2, maximaal 3 lettertypes in één tekst
Tekst met twee lettertypes

 

#4 Maak je tekst overzichtelijk door goed te structureren met behulp van koppen, tussenkoppen en alinea’s.

Tekst structureren voor de lezer
Links: tekst met structuur | Rechts: tekst zonder structuur

 

#5 Gebruik niet alle opmaakhulpmiddelen door elkaar. De lezer vindt het heel verwarrend als in één document woorden of zinnen onderstreept, vet én cursief zijn gemaakt en als je ook nog verschillende kleuren gebruikt. Zijn aandacht wordt dan alle kanten op getrokken. Hou het dus eenvoudig.

Tekst rustige opmaak vs onrustige opmaak
Links: rustige opmaak | Rechts: onrustige opmaak

 

#6 Klaar? Maak er een huisstijl, voorschrift of sjabloon van. Iets waardoor niet alleen jij, maar iedereen in jouw organisatie weet hoe een brochure, een memo of een nieuwsbrief eruit moeten zien. Zo krijg je eenheid én hoeft niemand het wiel steeds opnieuw uit te vinden.

 

Kost me dat niet heel veel tijd?

Dat is maar hoe je het bekijkt. Een sjabloon maken kost wel even. Maar je hoeft voor één soort tekst maar één keer tijd te investeren.

En bedenk: potentiële opdrachtgevers of klanten die je niet bereikt, omdat ze wegzappen bij je teksten, kosten je pas écht veel tijd.

 

Dus als ik het goed begrijp..

Inderdaad:

– Typografie gaat over de vormgeving van tekst én witruimte.

– Het zorgt ervoor dat een tekst lekker leesbaar is.

– Goede typografie heb je zelf in handen. Met de zes richtlijnen in dit blog kun je een mooie typografie maken voor al je basisteksten.

 

En nu?

Pak een document dat je vaak gebruikt. Een beleidsplan, een brief, een memo, maakt niet uit.

Verander het lettertype, speel met de regelafstand en bekijk het effect.

 

* Alle voorbeeldteksten over rozen zijn afkomstig van Wikipedia.nl

AboutLoes Stadhouders

view all posts

Loes Stadhouders werkt al jaren als tekstschrijver voor organisaties in verschillende branches. Zij ondersteunt hen bij het communiceren van hun kracht, talenten en vaardigheden via diverse online en offline media. Met al uw vragen over taal of over een te schrijven tekst kunt u bij haar terecht.